Arxitektura nazariyasi va tarixi

   Kafedra mudiri: Mirzayev Dilshod Mardonovich

   Qabul kunlari: Har kuni 13-00 dan 15-00 gacha (dushanba va shanbadan tashqari)   

   Telefon: (93) 727-00-70

   E-mail: mr_dilshod65@umail.uz   

 

                   

                           

 

 

 KAFEDRA TARIXI
            Kafedra 1969 yilda tashkil topib, dastlab unga tarix fanlari doktori, prof. A.Nilsen mudirlik qilgan. 1972-2011 yillarda kafedrani arxitektura nomzodlari, dosentlar Yu.Z.Shvab, Yu.V.Sirkunov, D.A.Nozilov, A.A.Xusainova, Ye.X.Isroilov, arx.f.doktori, prof. M.K.Axmedov, arx.dok., prof. A.S.Uralovlar boshqargan. 2011- yildan boshlab kafedraga T.F Kushmanov rahbarlik qilmoqda.     Kafedrada 18 ta professor-o’qituvchi va 3 ta o’quv texnik xodim ishlamoqda. Shulardan fan doktorlari, professor 2 ta,  fan nomzodi, dosent – 2 ta, katta o’qituvchilar – 8 ta, assistent – 5 ta Kafedrada professor-o’qituvchilardan tashqari ”O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan yoshlar murabbiysi” va “Oliy ta’lim a’lochisi”i faoliyat ko’rsatadi.    
Kafedra fanlari uning nomidan kelib chiqqan holda shakllanib, ularda asosan arxitektura va shaharsozlik tarixi va nazariyasi, arxitekturaviy kompozisiya, grafika va loyihalash asoslari, arxitekturaviy yodgorliklarni ta’mirlash va qayta tiklash, landshaft arxitekturasi va tarixi, shaharsozlik asoslari, arxitekturaviy nazariya va tanqid, arxitekturaviy shakllarni uyg’unlashtirish va bezash fanlaridan talabalarga nazariy va amaliy bilimlar beriladi, kurs ishlari va loyihalari bajariladi. Kafedrada jami 20 dan ziyod fanlar bo’yicha darslar o’tilib, har yili o’rta hisobda 14 000-15 000 soat o’quv yuklamasi bajariladi. 
Kafedra «Arxitektura», «Landshaftlar arxitekturasi» ta’lim yo’nalishlari bo’yicha bakalavrlarga, «Landshaftlar arxitekturasi», «Arxitektura nazariyasi va tarixi, arxitektura yodgorliklarini tiklash» mutaxassisliklari bo’yicha magistrantlarga dars beradi. Kafedrada katta ilmiy xodim – izlanuvchilar  ta’limi yo’lga qo’yilgan.    

KAFEDRA TA’LIM YO’NALIS’HLARI VA MUTAXASSISLIKLARI
Bakalavriatura:     
5340100 - Arxitektura 
5581000 – Landshaftlar arxitekturasi
Magistratura:  
5A340102 –Arxitektura nazariyasi va tarixi,arxitektura yodgorliklarini tiklash, 
5A340104 –Landshaftlar arxitekturasi.

KAFEDRA  ILMIY IZLANISHLARI  VA  YUTUQLARI:

Kafedraning ilmiy tadqiqot yo’nalishlari:
1.    O’zbekiston arxitekturasi nazariyasi va tarixini, me’moriy qadriyatlar va an’anlarimizni o’rganishga qaratilgan mavzular;
2.    O’zbekistonda landshaft arxitekturasi va zamonaviy bog’-park san’atini shakllantirish, takomillashtiri va rivojlantirish bilan bog’liq ilmiy mavzular;
3.    O’zbekiston mustaqillik yillari shaharsozligi va arxitekturasining ustivor ijodiy yo’nalishlarinio’rganish va aniqlash, uning kelgusi tarraqiyoti uchun ilmiy tavsiya va takliflar ishlab chiqishga yo’naltirilgan mavzular;
4.    O’zbekiston tarixiy shaharlaridagi an’anaviy uylar, mahallalarni saqlash, regenerasiya qilish, qayta tiklash va zamonaviylashtirish tamoyillarini ishlab chiqishga qaratilgan ilmiy mavzular;

Kafedraning ilmiy yutuqlari:
Kafedra olimlari tomonidan oxirgi 5 yil ichida 2 ta Respublika ilmiy tadqiqot davlat grantlarini yutishga muvaffaq bo’lindi. Ularning mavzulari: 
1. O’rta Osiyo o’rta asrlar landshaft arxitekturasida qo’llanilgan “Chorbog’” uslubini zamonaviy bog’-istirohatchilik amaliyotida qayta tiklash. Ushbu mavzu bo’yicha erishilgan asosiy yutuqlar: 
- “Chorbog’” uslubidagi tarixiy bog’larning me’moriy-rejaviy va landshaft yechimlari aniqlandi va ular ilmiy asoslab berildi;
- “Chorbog’” uslubidagi an’anaviy bog’ va bog’ ko’shkining grafik rekonstruksiyasi va fragmenti yaratildi;
- “Chorbog’” uslubidagi an’anaviy bog’ni yaratishning me’moriy dasturi, ya’ni programmasi ishlab chiqildi;
- - “Chorbog’” uslubidagi an’anaviy me’moriy bog’ning funksional asoslari ishlab chiqilib, ularni amaliyotga joriy qilish takliflari berildi.
2. O’zbekiston sharoitida qishloq-landshaftlari arxitekturasi va dizaynini yaratishning samarali yo’llarini shakllantirish. Ushbu mavzu bo’yicha erishilgan asosiy yutuqlar:
- Samarqand viloyati qishloqlari va qishloq arxitekturasining shakllanish asoslari o’rganildi;
- Samarqand viloyati qishloqlari sharoitida hozirgi holatiga baho berildi;
- Samarqand viloyati qishloqlari landshaft arxitekturasini rivojlantirish bo’yicha quyidagi kompleks takliflar ishlab chiqildi: 
    - qishloqlar landshaft arxitekturasini rivjlantirish bo’yicha ma’muriy-tashkiliy choralar;
    -landshaft arxitekturasining moddiy ta’minotini yaxshilash bo’yicha takliflar;
    -landshaft arxitekturasini rivojlantirish bo’yicha amaliy takliflar.

2012-2013  YILLARDA KAFEDRA PROFESSOR-O’QITUVChILARI RAHBARLIGIDA TURLI XIL OLIMPIADA VA TANLOVLAR  G’OLIBLARI BO’LGAN TALABALAR

Talabaning F.I.Sh

Fakultet va guruhi

Qatnashgan tanlov va yo’nalish nomi

Berilgan diplom sertifikat nomi, raqami, sanasi (nusxasi taqdim etiladi )

1.

Begmatova

Dildora

Arxitektura

403-A

2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  diplomi, arxitektura nominasiyasi bo’yicha

2013 yil 2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  Respublika bosqichi g’olibi

2.

Xaitova

Dilnoza

Arxitektura

403-A

2012 yil “Kelajak ovozi” Respublika yoshlar tanlovining  diplomi, arxitektura va dizayn nominasiyasi bo’yicha

2012 yil “Kelajak ovozi” Respublika yoshlar tanlovining  diplomi arxitektura va dizayn nominasiyasi bo’yicha

3.

Rayimqulov Akmal

Arxitektura

501-A

O’zbekiston me’morlar uyushmasi-ning 3–darajali diplomi 2012 yil

O’zbeksitonda 2012 yil arxitektura VUZlarining “Eng yaxshi diplom loyihalari”tanlov konkursining laureati.

4.

Rayimqulov Akmal

Arxitektura

501-A

Diplom pervoy stepeni Mejduna-rodnogo smotra konkursa luchshix diplomnыx proyektov vыpuska 2012 goda

Qirg’iziston (Bishkek) da  o’tkazilgan 2012 yil arxitektura VUZlarining “Eng yaxshi diplom loyihalari”tanlov konkursining laureati.

5

Mirzayev Umar

Arxitektura

403-A

2012 yil “Kelajak ovozi” respublika yoshlar tanlovining  diplomi arxitektura va dizayn nominasiyasi bo’yicha

2012 yil “Kelajak ovozi” Respublika yoshlar tanlovining Samarqand viloyati bosqichi g’olibi

 

Shaymardonov Bekzod

Arxitektura

 

2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  diplomi shaharsozlik va landshaft dizayn nominasiyasi bo’yicha

2013 yil 2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  Respublika bosqichi g’olibi

 

Sobirov Mexroj

Arxitektura

 

2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  arxitektura nomina-siyasi bo’yicha

2013 yil 2013 yil “Yurt kelajagi” Respublika iqtidorli yoshlar tanlovining  viloyat bosqichi g’olibi

KAFEDRADA O’QITILADIGAN FANLAR:
BAKALAVRIATURA TALIM YO’NALIS’HLARI BO’YICHA:

Arxitektura:
Arxitekturaviy  kompozisiya asoslari
Arxitekturaviy  loyihalash asoslari
Shaharsozlik  asoslari va landshaft arxitekturasi
San’at, arxitektura va shaharsozlik tarixi
Arxitekturaviy grafika

Landshaftlar arxitekturasi:
San’at, arxitektura tarixi. Zamonaviy arxitektura
Arxitekturaviy tipologiya
Arxitekturaviy  loyihalash asoslari. Arxitekturaviy  loyihalash
Bog’ – park san’ati. Landshaft arxitektura tarixi va nazariyasi
Landshaftlar arxitekturaviy kompozisiya, grafika va loyihalash
Shaharsozlik  tarixi,  asoslari va loyihalash
Dekorativ daraxshunoslik va gulshunoslik
Landshaft konstruksiyasi
Bog’  va  parklarni ta’mirlash
Shahar markazi ochiq hududlarini landshaft rejalashtirish
Zamonaviy interyer va uning floristikasi
Landshaft floristikasi
Arxitekturaviy  loyihalash

MAGISTRATURA BO’YICHA:

Arxitektura nazariyasi va tarixi, arxitektura yodgorliklarini tiklash:
Arxitektura va shaharsozlik  nazariyasi
Arxitektura kompozisiya  nazariyasi
Arxitekturaviy  loyihalash metodikasi
Arxitektura  yodgorliklaridan zamonaviy maqsadlarda foydalanish
Arxitektura shakllarini uyg’unlashtirish va bezash
Arxitektura nazariyasi va ilmiy tahlil asoslari
Tarixiy shahar markazlarini tiklashda tadqiqot asoslari
Arxitektura  yodgorliklarining muhofaza hududlarini tashkil yetish usullari
O’rta Osiyo arxitektura  yodgorliklarining tipologik asoslari
Manbashunoslik
Arxitekturaviy  loyihalashda ilmiy tadqiqjt va grafik  tahlil
O’zbekiston  arxitektura  yodgorliklari
Arxitektura  yodgorliklarining konstruksiyalari va badiiy bezaklari
Arxitektura  yodgorliklarining bezaklarini ta’mirlash usullari
Arxitektura  yodgorliklarini ta’mirlash va qayta tiklash
Markaziy  Osiyo arxitektura  yodgorliklarining interyerlari
O’rta Osiyo shaharsozlik madaniyati

Landshaftlar arxitekturasi:
Arxitektura va shaharsozlik  nazariyasi
Arxitekturada kompozisiya 
Arxitekturaviy  loyihalash metodikasi
Landshaft arxitekturani shakllantirish tamoyillari
Landshaft dizayni va floristikasi
Landshaft rejalashtirish
Hovli bog’ini loyihalash
Ko’p funsional parkni loyihalash
Shahar landshaftini rejalashtirish

Dendrologiya
Zamonaviy  bog’  va  parklarni shakllantirish
O’rta Osiyo an’anaviy “Chorbog’” uslubini amaliyotga qayta tiklash
Manzaraviy ko’kalamzorlashtirish agrotexnikasi
Ko’kalamlarni yorug’lantirish

KAFEDRADA OLIB BORILAYOTGAN ILMIY-USLUBIY ISHLAR:
Uralov. A.S., Raximov K.J. “Landshaft arxitekturasi obyektlarini loyihalash” bo’yicha o’quv qo’llanma
Hamidjonov M., Maxmatqulov I.T. “Me’morchilikdagi rang” nomli uslubiy qo’llanma
Kushmanov T. F., Zubaydullayev U.Z. Bitiruv malakaviy ishlarni loyihalash bo’yicha uslubiy ko’rsatma.
Uralov A.S., Mirzayev D.”Landshaft loyihalash” fanidan “Ko’p funksiyali parklarni loyihalash” mavzusida kurs loyihasini bajarish uchun uslubiy qo’llanma
Uralov A.S., Mirzayev D.”Landshaft loyihalash” fanidan “Milliy bog’lar “Chorbog’”larni landshaft loyihalash” mavzusida kurs loyihasini bajarish uchun uslubiy qo’llanma
Saidova B.A. “Arxiterturaviy tipologiya” fanidan UMK tayyorlash
Meliyiva Ch.O. O’lchov amalityotini o’tkazish bo’yicha  uslubiy qo’llanma
Maxmatqulov I.T. “Arxitekturaviy loyihalash asoslari” fanining kurs ishlarini bajarish bo’yicha uslubiy qo’llanma
Yusupova Sh.I. “Shaharsozlik  tarixi” fanidan UMK tayyorlash
Xolmurodova L.A. “Landshaft loyihalash” fanidan UMK tayyorlash
Zubaydullayev U.Z. “Shahar markazi ochiq hududlarini landshaft rejalashtirish” bo’yicha  uslubiy qo’llanma
Kamalova D.Z. “O’zbekiston arxitektura yodgorliklari” fanidan magistrlar uchun UMK tayyorlash
Kamalova D.Z. “Ko’p funksiyali parklarni loyihalash” fanidan magistrlar uchun UMK tayyorlash
Saidova B.A., Kamalova D.Z. “Шрифтовая композиция” mavzusida kurs loyihasini bajarish uchun uslubiy qo’llanma
Kamalova D.Z.   “Световая архитектура озелененных территорий” nomli uslubiy qo’llanma
Kamalova D.Z. “Архитектурная деталь. Отмывка” nomli uslubiy qo’llanma
Kamalova D.Z. “Световая архитектура озелененных территорий” fanidan UMK tayyorlash

KAFEDRAGA BIRIKTIRILGAN KASB-HUNAR KOLLEJLARI BILAN HAMKORLIKDAGI IShLAR

Kafedra Samarqand transport va kommunal xo’jaligi kolleji,Oqdaryo politexnika kolleji,Narpay sanoat kollejlari bilan hamkorlikni yo’lga qo’ygan.Hamkorlik doirasida quyidagi ishlar amalga oshirilmoqda:

  • Kollejlarga ilmiy-uslubiy yordam berilmoqda.2013yilda kollejlar uchun “Binolar tipologiyasi”(Uralov A.S.,Kushmanov T.F.),” Kichik me’moriy shakllarni konstruksiyalash”(Xamidjonov M.H.)nomli o’quv qo’llanmalari, “Badiiy ko’rinishdagi shriftlarni yozish”(Maxmatqulov I.T.,Imomov M.),”Kompozisiyada rang”(Maxmatqulov I.T.,Zubaydullayev U.Z.)nomli uslubiy ko’rsatmalar chop qilindi;
  • Kafedraning tajribali o’qituvchilari ushbu kollejlarga borib muammoli mavzularda ochiq darslar,master-klasslar,seminarlar tashkil qilmoqdalar;
  • Kollej o’qituvchilarini magistratura orqali tayyorlash yo’lga qo’yilgan.Magistratura mutaxassisligi bo’yicha ta’lim olgan talabalarning ko’pchiligi bugungi kunda kollejlarda faoliyat olib bormoqdalar.

KAFEDRA FILIALIDA OLIB BORILAYOTGAN ISHLAR

Kafedra olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar va o’quv jarayonini ishlab chiqarish bilan integrasiyalash maqsadida amaliy loyihalash ustaxonasi-kafedra filiali yo’lga qo’yilgan.Unga texnika fanlari doktori.arxitektura nomzodi K.J.Raximov mudirlik qilmoqda va bu filial hozirgi vaqtda davlat lisenziyasiga ega bo’lib,o’z atrofiga ko’plab iqtidorli talaba yoshlarni (bakalavr va magistrlarni)biriktirib,ta’lim jarayonini va yosh olimlarning ilmiy tadqiqotlarini amaliyot bilan bog’lab kelmoqda.

KAFEDRADA TASHKIL ETILGAN TO’GARAKLAR HAQIDA MA’LUMOT

            Kafedrada talabalar arxitektura va landshaft arxitekturasi sohasini chuqur o’rganish uchun to’garaklar tashkil qilingan. Kafedrada “Arxitektura asoslari”, “Landshaftlar arxitekturasi” to’garaklari takshil qilingan. To’garaklarda ish reja mavjud bo’lib, ish reja asosida bir qator ishlar amalga oshirilgan. 1.”Arxitektura asoslari” yo’nalishi bo’yicha 10 nafar talaba jalb yetilgan bo’lib, ilmiy rahbarlar Kushmanov T.F. va Xolmurodova L.A. bilan birgalikda ish reja asosida ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilinish bilan bir qatorda amaliy, ilmiy va dolzarb muammolar bo’yicha qiziqarli mashg’ulotlar tashkil yetib borilmoqda.
2.”Landshaft arxitekturasi” yo’nalishi bo’yicha 6 nafar talaba jalb yetilgan bo’lib, rahbarlar Uralov A.S. va Raximov K.J.lar to’garak ishtirokchilari bilan birgalikda ilmiy anjumanda, shuningdek fan olimpiadasi, turli xil konkurs va tanlovlar uchun tayyorgarlik ko’rmoqdalar. 
Kafedraning iqtidorli talabalari va to’garak ishtirokchilari tomonidan bajarilgan amaliy va ilmiy ishlar uchun konkurs va olimpiadalarda, jumladan “Kelajak ovozi” iqtidorli yoshlar tanlovi, “Me’mor” va boshqa shu kabi tanlovlarda sovrinli o’rinlarni olib kelmoqdalar.

                                     KAFEDRANING ISTIQBOLDAGI REJALARI

Kafedraning istiqboldagi rejalarining mavzulari

1

Kafedrada o’tiladigan  fanlar bo’yicha darslik, o’quv qo’llanma,ma’ruza matnlari va monografiyalar  yozishni izchil davom yettirish;

2.

Kafedra rejasiga binoan ilmiy-tadqiqot ishlarini davom ettirish

3.

Ishlab chiqarish tashkilotlari bilan koorporativ hamkorlik ishlarini jadal olib borish

4.

Kafedra yo’nalishlari bo’yicha 2014-2015yillarda halqaro va respublika miqyosidagi ilmiy anjumanlarda qatnashish;

5.

Kafedraga biriktirilgan kasb-hunar kollejlari bilan hamkorlikdagi ishlarni davom ettirish va ularga o’quv-uslubiy yordam berish

6

Iqtidorli talabalarni kafedraga faol jalb qilish va ular bilan samarali shug’ullanib, tanlovlarda ishtirok etishiga yordam berish